Bir Roma Klasiği: Dondurma

Bir Roma Klasiği: Dondurma

Farklı rivayetlere göre, bulunuşu soğutulmuş şarap, gelişimi buzlanmış nektar olduğu tahmin edilen dondurma, Roma’dan çıkıp dünyanın bilinen en evrensel tatlısı haline geldi. Böyle olacağını kim bilebilirdi?

Tarihte dondurmanın, Büyük İskender’in milattan önce 4. yüzyılda buzlu nektarı bulmasıyla başlayan yolculuğu, İmparator Nero’nun hizmetindekilere Apenines dağından getirttiği kar ve buza meyve nektarı, bal ve şerbet karıştırarak hazırlattığı reçeteyle devam ediyor.

Avrupa’nın dondurmayla tanışmasının 1296 yılına rastladığı biliniyor, çünkü Marko Polo Çin gezisi sırasında öğrendiği buzlu içeceği, yolculuk dönüşü Venedik’e getiriyor. Fransız Kralı II. Henry ile evlenerek İtalya’dan Fransa’ya gelin giden Catherine de Medici, ise, bu soğuk tatlıyı beraberinde saraya götürünce Fransa’da bilinen bir lezzet haline gelmesini sağlıyor.

Bir Roma Klasiği: Dondurma ve soslarAma asıl devrim, 1600’lü yılların ortalarında buzla gerçekleşiyor. Suyun içine atılan tuzla birlikte elde edilen amonia gazının bulunuşuyla, dondurmanın gelişimde yeni bir sayfa açılıyor, çünkü bu devrim soğutma tarihinin de atılmış ilk adımı oluyor. Bir zamanlar kar ve buzla soğutulan içecekler, zamanla yarı dondurulmuş limonatalara, sonra da dondurmaya dönüşüyor.

Dondurma satışı da yapılan ilk kafe olan Cafe Purocafe, 1660 yılında Paris’te açılıyor. Kafenin İtalyan asıllı sahibi Coltelli, burada buzlu su ve krem-buz üretilerek satmaya başlıyor, ki bu da dondurmanın bir kafede oturup sipariş edilerek masada yenmesi bakımından önemli bir adım oluyor.

İlginçtir, dondurma, Amerika’ya Avrupa’dan neredeyse 50 yıl sonra gidiyor. Amerikalılar ise dondurulmuş tatlılarla 1700’lü yıllarda tanışıyor. Maryland Başkanı Bladen konuklarına ilk kez dondurma ikram ettiğinde ve Dolly Madison 1812’de verdiği Beyaz Saray davetinde yemeği dondurma ile noktaladığında bu vazgeçilmez lezzet artık yeni dünya sınırlarını da geçmiş oluyor. Ve dondurmanın vazgeçilmez eşlikçisi kornet, ilk kez Amerika’nın New York kentinde üretiliyor. Yine İtalyan asıllı bir Amerikalı olan Italo Marchioni tarafından…

Elle çalışan ilk dondurucu Nancy Johnson tarafından bulunuyor ve patenti 1843’te alınıyor. 1848 ve 1873 yılları arasında 69 değişik dondurucu patenti hayata geçiyor. İlk ticari üretim ise 1851’de Jacop Fussell tarafından Baltimore’da yapılmaya başlanıyor. Yüzyılın sonlarına doğru Paris’ten August Gaulin dondurmanın yumuşak yüzeye sahip olmasını sağlayan homojineri geliştiriyor.

Bugün kornete ya da kaplara doldurup üzerini binbir çeşit sos ve yemişle süslediğimiz dondurmanın serüveni, aslında Anadolu da dahil olmak üzere, dünyanın farklı coğrafyalarında eşzamanlı olarak soğuk içeceğe duyulan ihtiyaçla birlikte ilk adımların atılmasıyla başlıyor. Roma bu coğrafyalardan biri ve İtalyanlar bunun haklı gururuyla icat edildiğinden bu yana dondurmanın keyfini alabildiğine sürüyorlar.

Bir Roma Klasiği: Dondurma ve çeşitleri

Yorum Yaz